asystent medycyna pracy
Kwalifikacja badań profilaktycznych — Medycyna Pracy
CM UNIMED · narzędzie dla rejestracji i pielęgniarki na podstawie czynników narażenia ze skierowania
Dz.U. 2023 poz. 607 + zmiany: Dz.U. 2026 poz. 456 i 726 Wytyczne IMP Łódź — Rybacki i wsp., Med. Pr. 2019;70(1):125–137 Kierowcy: Dz.U. 2022 poz. 2503 + Dz.U. 2026 poz. 608 KZiS 2025: Dz.U. 2025 poz. 1534Kierowcy — kwalifikacja wg przepisów obowiązujących w 2026 r.
Instrukcja dla pacjenta
Praca na wysokości — kryteria szczegółowe (WCMP Poznań, 2021)
| Kryterium | Praca na wysokości > 3 m | Praca na wysokości ≤ 3 m |
|---|---|---|
| Ostrość wzroku do dali (z korekcją lub bez) | V = 0,8/0,1; obuocznie 0,8 | obuocznie V = 0,5 |
| Ostrość wzroku do bliży | Sn ou = 0,5/30 cm (jeśli niezbędne do bezpiecznego wykonywania pracy) | Sn ou = 1,0/30 cm (jeśli niezbędne do bezpiecznego wykonywania pracy) |
| Widzenie przestrzenne | nie jest wymagane | nie jest wymagane |
| Rozpoznawanie barw | nie jest wymagane | nie jest wymagane |
| Pole widzenia | poziome ≥160°; co najmniej 70° w lewo/prawo, 30° w górę/dół; w obrębie kąta 30° od punktu fiksacji brak ubytków | poziome ≥120°; co najmniej 50° w lewo/prawo, 20° w górę/dół; w obrębie kąta 20° od punktu fiksacji brak ubytków |
| Ostrość słuchu (badanie obuuszne) | szept — min. 1 m | — |
Uwaga: przy znacznej i nagłej utracie widzenia w 1 oku można orzec brak przeciwwskazań po 6 mies. adaptacji + opinia okulisty. Przy diplopii — zawsze przeciwwskazania. Dopuszczalna korekcja: gogle ochronno-korekcyjne, okulary korekcyjne pod gogle, okulary korekcyjno-ochronne z opaską, soczewki kontaktowe — pod warunkiem dobrej tolerancji.
Minimalne kryteria wzroku i słuchu wg rodzaju pracy (Tabela 2, IMP Łódź 2019)
| Rodzaj pracy | Ostrość wzroku do dali | Do bliży | Widz. przestrzenne | Barwy | Pole widzenia | Zmierzch/olśnienie | Słuch |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kierowca (art. 39j/39m), tramwaj, uprzywilejowany | V=0,8/0,1; obuocznie 0,8 | — | — | czerwona/zielona/żółta | ≥160°, 70° lewo-prawo, 30° góra-dół | prawidłowe | —/szept 1 m (kat. D1,D) |
| Instruktor / egzaminator / instruktor techniki jazdy | V=0,8/0,1; obuocznie 0,8 | — | — | czerwona/zielona/żółta | ≥160°, 70°/30° | prawidłowe | szept min. 1 m |
| Pojazd silnikowy jako narzędzie pracy (kat. A,B,T), poza ustawą o transporcie drog. | obuocznie V=0,5 | — | — | — | ≥120°, 50°/20° | prawidłowe (jeśli praca po zmroku) | — |
| Wózki jezdniowe/podnośniki >1,6 m, żurawie, dźwigi, suwnice | V=0,8/0,5; obuocznie 0,8 | Sn ou=1,0/30 cm (jeśli niezbędne) | wymagane | jeśli niezbędne do bezpieczeństwa | ≥160°, 70°/30° | — | szept min. 1 m |
| Wózki jezdniowe/podnośniki do 1,6 m (niskie składowanie) | obuocznie V=0,5 | — | — | — | ≥120°, 50°/20° | — | — |
| Operator ciężkiego sprzętu drogowego/budowlanego (koparki, spycharki, walce) | V=0,8/0,1; obuocznie 0,8 | Sn ou=1,0/30 cm (jeśli niezbędne) | — | jeśli niezbędne do bezpieczeństwa | ≥160°, 70°/30° | — | szept min. 1 m |
| Praca na wysokości > 3 m | V=0,8/0,1; obuocznie 0,8 | Sn ou=0,5/30 cm (jeśli niezbędne) | — | — | ≥160°, 70°/30° | — | szept min. 1 m |
| Praca na wysokości ≤ 3 m | obuocznie V=0,5 | Sn ou=1,0/30 cm (jeśli niezbędne) | — | — | ≥120°, 50°/20° | — | — |
| Posługiwanie się bronią palną | V=0,8/0,5; obuocznie 0,8 | — | wymagane | wymagane (podstawowych) | ocena perymetryczna | prawidłowe zmierzchowe | szept 1 m + zachowane słyszenie kierunkowe |
| Obsługa maszyn w ruchu, precyzja związana z bezpieczeństwem | V=0,5/0,5; obuocznie 0,5 | Sn ou=0,5/30 cm | wymagane | jeśli niezbędne do bezpieczeństwa | ≥120°, 50°/20° | — | szept min. 1 m (jeśli niezbędne) |
| Obsługa maszyn w ruchu, niski poziom ryzyka (osłony, automatyzacja) | obuocznie V=0,5 | Sn ou=1,0/30 cm (jeśli niezbędne) | — | — | ≥120°, 50°/20° | — | — |
| Prace wymagające pełnej sprawności psychoruchowej (zał. 1) | V=0,8/0,5; obuocznie 0,8 | Sn ou=0,5/30 cm (jeśli niezbędne) | wymagane | jeśli niezbędne do bezpieczeństwa | ≥160°, 70°/30° | jeśli niezbędne do bezpieczeństwa | szept min. 1 m |
V = ostrość wzroku (Snellen); Sn ou = ostrość do bliży wg tablicy Snellena, oba oczy. Dopuszczalna korekcja co do zasady bez ograniczeń (kat. AM–T), a dla kat. C/C+E/D/D+E ±8,0 D — pod warunkiem dobrej tolerancji i adaptacji. Kryteria słuchu dla kierowców należy stosować z uwzględnieniem zmiany Dz.U. 2026 poz. 608.
Podstawa prawna
Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 1465), art. 229
Zobowiązuje pracodawcę do zapewnienia pracownikom badań wstępnych, okresowych i kontrolnych oraz do niedopuszczania do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego.
Ustawa o służbie medycyny pracy (Dz.U. z 2022 r. poz. 437)
Określa zasady organizacji i finansowania badań profilaktycznych oraz zadania służby medycyny pracy.
Rozporządzenie MZiOS z 30 maja 1996 r. — tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 607, ze zmianami Dz.U. 2026 poz. 456 i 726
Jest podstawowym źródłem zakresu i częstotliwości badań pracowników. Działy I–V wyszukiwarki odpowiadają załącznikowi nr 1. Zmiana poz. 456 wprowadziła m.in. osobiste badanie i nowe zasady orzeczeń, a poz. 726 — nowe regulacje dotyczące ołowiu.
Wytyczne IMP Łódź — Rybacki M. i wsp., Medycyna Pracy 2019;70(1):125–137
To zalecenia dla lekarzy, opracowane przed zmianą załącznika w 2020 r. Pozycje później włączone do rozporządzenia zostały w tej wersji usunięte z działu VI albo przekierowane do odpowiadającej im pozycji ustawowej. Pozostałe zalecenia nie trafiają automatycznie do listy badań obowiązkowych.
Badania kierowców: Dz.U. 2022 poz. 2503 ze zmianą Dz.U. 2026 poz. 608
Rozporządzenie określa szczegółowe warunki oceny wzroku, słuchu, układu sercowo‑naczyniowego, neurologicznego, OBS i cukrzycy. Od 3 czerwca 2026 r. obowiązuje zmieniony wzór oświadczenia, wymóg badania w bezpośrednim kontakcie oraz nowe brzmienie kryterium słuchu. W przypadkach chorób lub wątpliwości decyzję podejmuje uprawniony lekarz na podstawie pełnych załączników.
Klasyfikacja zawodów i specjalności KZiS 2025 (Dz.U. 2025 poz. 1534)
Wyszukiwarka wykorzystuje aktualne w 2026 r. sześciocyfrowe kody zawodów i specjalności. Wybór kodu jest wymaganym etapem procedury wewnętrznej tego narzędzia, ale nie jest odrębnym ustawowym elementem skierowania. Zawód KZiS nie jest tym samym co stanowisko pracy i sam kod nie wyznacza zakresu badań — decydują czynności oraz czynniki narażenia opisane w skierowaniu.
Rodzaje badań
Wstępne — przed podjęciem pracy przez nowo zatrudnioną osobę oraz przy zmianie stanowiska na inne, z nowymi czynnikami szkodliwymi lub uciążliwymi.
Okresowe — zgodnie z terminami określonymi w orzeczeniu lekarskim (patrz kolumna „Częstotliwość" przy każdym czynniku w wyszukiwarce).
Kontrolne — po niezdolności do pracy trwającej powyżej 30 dni. Przy braku dokumentacji z poprzednich badań: wykonanie badań w pełnym zakresie (jak przy okresowym) lub skierowanie do placówki, w której wykonywano poprzednie badania — decyzję podejmuje lekarz medycyny pracy.
Zawartość skierowania (wymagane elementy)
• oznaczenie pracodawcy i dane osoby kierowanej zgodnie ze wzorem skierowania
• rodzaj badania: wstępne / okresowe / kontrolne
• stanowisko lub stanowiska pracy
• opis warunków pracy, w tym czynniki niebezpieczne, szkodliwe i uciążliwe
• wielkość narażenia oraz aktualne wyniki badań i pomiarów czynników szkodliwych
NIP pracodawcy i kod KZiS mogą być wymagane organizacyjnie przez CM UNIMED, ale nie należy przedstawiać ich jako odrębnych ustawowych elementów skierowania. Przy zapisach ogólnych, takich jak „smary", „oleje" czy „rozpuszczalniki", należy uzyskać od pracodawcy nazwę substancji/skład mieszaniny oraz dane o narażeniu; rejestracja nie powinna samodzielnie zgadywać czynnika.
Ważne dla rejestracji: wyraźny zapis pracodawcy o braku czynników można zakwalifikować według pozycji V.15. Jeżeli jednak rubryka jest pusta albo brakuje opisu warunków pracy, nie wolno przyjmować, że czynników nie ma — skierowanie należy przekazać do uzupełnienia przez pracodawcę.
Dodatkowe dokumenty i procedury (protokół wewnętrzny CM UNIMED)
• Karta Konsultacyjna Diabetologiczna — wymagana w przypadkach określonych w załączniku nr 8, w szczególności u osób z grupy C/D, art. 39j/39m, uprzywilejowanych, instruktorów i egzaminatorów leczonych farmakologicznie z powodu cukrzycy. Nie należy wymagać jej automatycznie od każdej osoby z cukrzycą kat. AM–B–T.
• Karta Konsultacyjna Neurologiczna — stosowana w przypadkach padaczki lub napadu o symptomatologii padaczkowej zgodnie z załącznikiem nr 6; ścieżkę konsultacji wskazuje lekarz.
• Kwestionariusz Voice Handicap Index (VHI) — wypełniany samodzielnie przez pacjenta z wysiłkiem głosowym (nauczyciele, śpiewacy) przed wizytą; przy wyniku wskazującym na zmiany patologiczne — konsultacja otolaryngologiczna lub foniatryczna.
• Orzeczenia z ograniczeniami (np. obowiązek korekcji okularowej u kierowców) — przesyłane do właściwego urzędu transportu; zalecana weryfikacja doręczenia po 2 tygodniach.
• Broń palna — badania w tym zakresie aktualnie niewykonywane w CM UNIMED; pacjenta kierujemy do placówki specjalistycznej.
• Wibracja miejscowa (próba oziębieniowa z termometrią skórną) — wykonywana w MOMP, ul. Zygmunta Augusta 1.
• Terminy przesyłania skierowań do Koordynacji Umawiania Wizyt Medycyny Pracy: minimum 1–2 tygodnie przed upływem ważności orzeczenia, optymalnie ok. 1 miesiąc wcześniej.
